Urząd Miasta Mława                  Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. 23 654 33 82
  BIP Angielski Poczta Telefon alarmowy  
Numery rachunków bankowych |  Plan Miasta Mława |  Mławskie firmy i instytucje |  Rozkład jazdy PKP |  Rozkład jazdy PKS | 
Rewitalizacja Mławy |  Zadaj pytanie Burmistrzowi |  Oferty inwestycyjne |  Dyżury aptek |  Telefon alarmowy | Pogoda
» Strona główna » Nekropolie
 Zobacz również
 Pomoc
BIP
Powiat Mławski
Urząd Marszałkowski Woj. Mazowieckiego
Mazowiecki Urząd Wojewódzki
Związek Miast Polskich
Forum Rewitalizacji
Wojewódzki Urząd Pracy
Fundusze Strukturalne
Fundusze Unijne
Mazowia
Rozbudowa drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej S-7
Modernizacja linii kolejowej E 65 na odcinku Warszawa-Gdynia, etap II-FS 2005/PL/16/C/PT/001
Licznik odwiedzin
970818


Uwaga !
Zmiana adresu strony
Aktualne informacje:
www.mlawa.pl


Nekropolie
Cmentarz żydowski
Najstarszym był kirkut (cmentarz) powstały w pobliżu ul. Zabrody (obecnie na końcu ul. Kruczej). Powstał prawdopodobnie pod koniec XVII lub na początku XVIII. W tym czasie Żydzi zamieszkiwali właśnie okolice Zabród, tam też mieli również swoją synagogę. Nie mogli jednak mieszkać w centrum miasta, tylko na jego krańcach.
Od połowy XIX wieku w Mławie stacjonowały od¬ziały 6 Donieckiego Pułku Kozaków, które między ul. Zabrody
i Warszawską miały swoje koszary, stajnie plac ćwiczeń. Żydowski cmentarz znalazł się na pograniczu terenu wojskowego.
W takich warunkach nie mógł właściwie funkcjonować i został ograniczony do roli cmentarza zamkniętego. Nowy cmentarz został zało¬żony znacznie dalej od koszar rosyjskich: na niewielkim zniesieniu, przy końcu ul. Warszawskiej (tuż za obecną obwodnicą). Był czynny do 1940r., tj. do czasu zamk¬nięcia Żydów w getcie. Ogrodzony był murem z czer¬wonej cegły, obok mieszkał stróż cmentarny, pilnujący porządku.
Dewastację cmentarzy żydowskich rozpoczęli Niemcy w 1941r., rozbijając nagrobki i pomniki, których uży¬wali jako materiału budowlanego przy wznoszeniu obiektów wojskowych na terenie ośrodka szkoleniowego
w Krzywonosi koło Nosarzewa. Do dziś stoją tam dwa betonowe słupy wjazdowe, w które wtopione zostały części macew.
Po drugiej wojnie światowej cmentarze żydowskie, a właściwie ich resztki, podobnie jak prawosławny i ewangelicki stały się „miejscem niczyim”. Po cmentarzach żydowskich pozostały tylko miejsca porośnięte trawą.
Aktualnie w miejscu byłego cmentarza znajduje się Pomnik – Menora, ufundowany przez Żydów mławskich zamieszkałych w Izraelu. Powstał on z ocalałych filarów bram z Nosarzewa. Jako znaki barbarzyństwa zostały zakonserwowane i ustawione w najwyższym punkcie cmentarza. W ten sposób powstała pierwsza część pomnika, autorstwa rzeźbiarza Andrzeja Borcz. Uroczystość odsłonięcia pomnika nastąpiła 20 lipca 1998r.
Cmentarz choleryczny
Spośród zapomnianych nekropoli mławskich istnieją cmentarze epidemiologiczne, które od początku – także w średniowieczu zakładano poza murami miasta, ze względu na bezpieczeństwo mieszkańców. Pierwszy z takich cmentarzy powstał w Mławie zapewne w drugiej połowie XVI wieku, kiedy miasto i okolice zdziesiątkowała epidemia dżumy z lat 1572-1573. Jak wynika z analizy źródeł dziewiętnastowiecznych (między innymi ksiąg metrykalnych ) na cmentarzu tym chowano również samobójców i przestępców , w tym również przestępców politycznych. W ocenie władz carskich za takich uchodzili między innymi uczestnicy powstania styczniowego, którzy tam znajdowali miejsce ostatniego spoczynku. Być może znajdował się on przy którymś z krzyży cholerycznych ( z podwojonymi ramionami tzw. karawana) których zachowało się trochę na terenie miasta.
Natomiast do dziś zachował się jedynie fragment dawnego cmentarza cholerycznego, na miejscu którego wznosi się do dziś krzyż choleryczny z 1894r. Cmentarz ten usytuowany był na zachód od dawnego traktu niborskiego (do Nidzicy). Obecnie pozostała tylko niewielka część pomiędzy ulicami Dobrą, Paderewskiego i Karcza.
Cmentarz prawosławny
Znajduje się obok cmentarza komunalnego, na końcu ulicy O. Maksymiliana Kolbego. Powstał w II połowie XIX wieku, po przybyciu do Mławy carskich oddziałów wojskowych, urzędników, kupców, pragnących szybko się wzbogacić.
Dla potrzeb prawosławnych zbudowano rów¬nież w 1879 roku cerkiew w zachodniej części miasta (na terenie obecnego parku miejskiego). Cmentarz był używany do I wojny światowej. W okre¬sie dwudziestolecia międzywojennego był dobrze usy¬tuowany, po II wojnie światowej, od lat pięćdziesiątych, jako „miejsce niczyje" ulegał szybkiej dewastacji. Obec¬nie jest porośnięty krzewami i zaroślami, wśród których znajduje się kilkanaście rozbitych i zdewastowanych grobów, oraz kilka przewróconych dużych krzyży.
Cmentarze protestanckie
Bezpośrednio za prawosławnym usytuowany był cmentarz ewangelicki, znacznie od niego mniejszy. Groby znajdowały się po obu stronach szerokiej alei, którą wieńczyła kaplica z wysoką wieżą. Cmentarz ogrodzony był murem z czerwonej cegły. Bezpośrednio po II wojnie światowej uległ szybkiej dewastacji. Obecnie można zobaczyć tylko resztki ceglanego muru oddzielającego oba cmentarze. Nie ma śladów po grobach, ani kaplicy.
Niewiele można powiedzieć o drugim cmentarzu, do 1939r. liczącym kilkanaście grobów, który znajdował się przy zbiegu ulicy Płockiej i Bednarskiej, około 50 metrów dalej wzdłuż ul. Płockiej, za nie istniejącym już kościołem ewangelickim, przy ulicy Długiej. Kościół ten został zbudowany w 1870r., możemy więc przy¬puszczać, że w podobnym okresie czasu powstał również i cmentarz. Do pierwszej wojny światowej cmentarz był ogrodzony. W dwudziestoleciu międzywo¬jennym stopniowo zaczął podupadać. Obecnie znajdują się w tym miejscu bloki mieszkalne. Nie ma też koś¬cioła ewangelickiego przy ulicy Długiej, ani też tej części ulicy Bednarskiej, do której cmentarz przylegał. O miejscu cmentarnym świadczy jedynie płyta nagrobna.
„Kalkówka”
Przed wybuchem II wojny światowej nazwa Kalkówka nie była nawet punktem na mapie. Niewielu mieszkańców Mławy wiedziało o jej istnieniu. Kojarzyła się jedynie ze żwirownią znajdującą się pod Mławą. Jednakże miejsce to, odległe jedynie o 500 metrów od granic miasta, w styczniu 1945r., było świadkiem tragicznych wydarzeń. To tutaj, w przededniu wyzwolenia tj. z 17 na 18 stycznia 1945r., miejscowi żandarmi i gestapo przeprowadzili egzekucję. Zbrodni dokonano na więźniach mławskich; żołnierzach Batalionów Chłopskich, Polakach osadzonych za przestępstwa gospodarcze, jeńcach radzieckich oraz na przypadkowo napotkanych na ulicy przechodniach. Zamordowano wówczas 364 osoby. Większość z pomordowanych na Kalkówce osób została rozpoznana przez rodziny, a ciała zamordowanych zabrane na cmentarze rodzinne. Jednak około 100 więźniów, pochodzących z terenu całej Polski, którzy znaleźli się w Mławie przypadkowo, zostało pochowanych w mogile zbiorowej obok żwirowni. Przez wiele lat stał na niej wielki krzyż brzozowy, będący symbolem ofiar II wojny światowej.
W 1964r. z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej na tragicznym miejscu wzniesiono pomnik- Mauzoleum. Projektantami pomnika byli Barbara i Andrzej Wachnowie. Ma on kształt sarkofagu, zaś wzniesione obok betonowe słupy są symbolem skazańców, którzy czekali na egzekucję.
Cmentarz żołnierzy niemieckich
W miejscowości Mławka, oddalonej o około 4 km na północ od Mławy, znajduje się cmentarz żołnierzy niemieckich. Został on założony w latach 1940-1944 przez żołnierzy Wermahtu, budowany zaś m.in. przez polskich robotników przymusowych. Znajdują się tutaj szczątki żołnierzy poległych w obu wojnach światowych. Szczątki żołnierzy poległych w latach 1914-1918 spoczywają w wydzielonych kwaterach. Podczas II wojny światowej pochowano tutaj ponad 1300 poległych żołnierzy niemieckich.
Staraniem Ludowego Niemieckiego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi oraz Polskiej Fundacji Pamięć nekropolia została zrekonstruowana w latach 90-tych. Aktualnie znajdują się tam symboliczne mogiły ok. 12 tys. Żołnierzy, ekshumowanych i przewiezionych do Mławki z innych cmentarzy. Na przecinanej wąskimi ścieżkami murawie stoją grupy krzyży bez tablic. Nazwiska poległych żołnierzy wypisano na kamiennych płytach umieszczonych w centralnej części cmentarza.
drukuj  
  » strona główna » mapa strony » bip » kontakt  
Urząd Miasta Mława
Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. (+48) 23 654 33 82 e-mail: info@mlawa.pl
© 2002-2014 Copyright www.mlawa.pl All Rights Reserved. Author "Urząd Miasta Mława"